شناسنامه ی شیمیایی لومینول :
لومینول ماده ای با فرمول شیمیایی (C8H7O3N3) میباشد، یک ترکیب پودری که از نیتروژن، هیدروژن، اکسیژن و کربن تشکیل شده است. لومینول ماده ای شیمیایی با خاصیت شیمی -لومینسانس (که به طور مختصر به معنای نوعی از لومینسانس است که همگام با انجام یک واکنش شیمیایی ایجاد می شود) است. خاصیت لومینسانس در لومینول باعث می شود که این ماده که خود کریستالی سفید تا زرد کم رنگ است در مجاورت یک عامل اکسید کننده، رنگ آبی ویژه ای از خود نشر دهد.
لومینول و انحلال پذیری:
لومینول (همانطور که قبلا گفته شد،یک جامد بلوری است) در اکثر حلال های قطبی معدنی قابل حل است؛ این در حالی است که لومینول در آب انحلال ناپذیر است.
پس از توضیحاتی راجع به شناسنامه ی شیمیایی لومینول حال به بررسی کاربرد های آن می پردازیم.
کاربرد: کاربرد لومینول:
کارآگاهان و جرم شناسان برای بررسی صحنه جرم از لومینول و یافتن و تشخیص مقادیر اندک خون باقیمانده در محل ارتکاب جرم استفاده میکنند.
برای انجام یک تست لومینول، ماموران پلیس خیلی ساده مخلوط را هر جایی که فکر میکنند ممکن است خون در آنجا باشد اسپری میکنند.
و اما محتویات این محلول (اسپری) چیست ؟
ماموران پلیس پودر لومینول را با یک مایع شامل هیدروژن پراکسید (H2O2)، یک هیدروکسید (-OH) و مواد شیمیایی دیگر مخلوط میکنند و مایع را درون یک بطری اسپری میریزند. هیدروژن پراکسید و لومینول در اصل بازیکنان اصلی در این واکنش شیمیایی هستند، ولی برای تولید یک درخشش قوی، به یک کاتالیست برای تسریع واکنش نیاز است.
اما چگونه لومینول آن ها را در این کار کمک می کند؟
اگر هموگلوبین و مخلوط لومینول در تماس قرار گیرند، آهن درون هموگلوبین باعث تسریع واکنشی میان هیدروژن پراکسید و لومینول میشود. در این واکنش اکسایش، لومینول نیتروژن از دست میدهند و اتمهای هیدروژن دارای اتمهای اکسیژن میشوند، که محصول حاصل ۳-آمینوفتالات نامیده میشود. واکنش سبب میشود ۳-آمینوفتالات در یک حالت برانگیخته قرار گیرد – الکترونهای اتمهای اکسیژن به اربیتالهای بالاتر انتقال مییابند. الکترونها بسرعت به سطح انرژی پایینتر انتقال مییابند، و انرژی اضافی را بصورت فوتون نور آزاد میکنند. با تسریع فرایند توسط آهن، نور به اندازهای روشن است که در یک اتاق تاریک دیده شود.
و اما محدودیت های مصرف لومینول
لومینول گاهی باعث ایجاد اشتباهاتی در تحقیقات جرم شناسی می شود که همین باعث ایجاد محدودیت مصرف آن می شود
فرایند لومینسانس شیمیایی
با موادی همچون مس نیز به عنوان کاتالیزر (به جای آهن) انجام میگیرد. به تبع مس، ترکیبات شامل مس هم می توانند باعث انجام لومینسانس می شود.
محدودیت های مصرف لومینول از این هم فراتر می رود به طوری که سفید کننده ها هم در صورت وجود در یک مکان باعث تابش آبی رنگ لومینول می شوند و این یعنی اگر کسی محل ارتکاب جرم را با مواد شوینده بشوید کل آن مکان تابش خواهد داشت.
اگر تست در اتاق یا فضایی که در آن قبلا دخانیات استعمال شده است، انجام شود باز هم سبب تابش های آبی رنگ می شود.
یکی دیگر از مشکلات لومینول این است که شواهد دیگر در صحنه جنایت را از بین میبرد. به این دلیل، کارآگاهان تنها از لومینول بعد از آزمایش گزینههای بسیار دیگر استفاده میکنند. مطمئنا این ماده یک وسیله بسیار ارزشمند برای تحقیقات پلیس است، ولی به گونهای که در سریالهای تلویزیون نشان داده میشود کاربرد ندارد. پلیس به محض ورود به صحنه جنایت شروع به اسپری کردن لومینول روی هر سطحی نمیکند.
به عنوان نکات پایانی:
معمولا، لومینول تنها به کارآگاهان امکان وجود خون را در محیط نشان میدهد، زیرا مواد دیگر، شامل سفیدکننده خانگی(همانطور که گفته شد)، نیز میتوانند سبب درخشش لومینول شوند. کارآگاهان با تجربه میتوانند یک شناسایی قابل اعتماد بر اساس میزان سرعت واکنش انجام دهند، ولی باز هم نیاز به انجام تستهای دیگر برای تشخیص دقیق خون انسان وجود دارد. دقت کنید که تنها ابزار و ماده شیمیایی جرم شناسان لومینول نیست و مواد شیمیایی دیگری نیز در فرایند های شناسایی استفاده می شود. برای مثال محققان ممکن است از مواد شیمیایی دیگری که باعث نورافشانی شیمیایی میشود نیز بجای لومینول استفاده کنند، مانند فلوئورسئین (ترکیب بلورین به رنگ سرخ مایل به زرد و به فرمول C20H12O5، این مواد شیمیایی به همان روش پایه عمل میکنند، ولی روند کمی متفاوت است.
۱ دیدگاه
جلل الخالق اصن شیمی یه چیز دیگس😃